БАЛАГАННАХСКАЯ СЕЛЬСКАЯ БИБЛИОТЕКА

День РОССИИ

После распада Советского Союза у молодой России не осталось государственных праздников, на первый план вышли праздники народные – Новый год, Рождество, Пасха. Поэтому Президент России Б. Н. Ельцин своим указом утвердил 12 июня праздничным днем как день принятия Декларации о государственном суверенитете России. Но идея праздника с таким названием как всенародного не прижилась в стране, и 1998 году руководством страны праздник предложено было называть День России. […]

Ыам ыйын 21 күнэ – ЫРЫА КҮНЭ

Сахалар ырыаны олус таптыыбыт. Былыргы киһи атын, оҕуһун мииннэ даҕаны ыллаан барара. Ардыгар оһуокайдаан, олоҥхолоон доллоһутара. Кини Сахатын сирин кэрэ айылҕатын, бэйэтин олоҕун туойара. Дойдубут саргылаах сааһа, күннээх сайына ыллыырга көҕүтэр. Көмүс көстүүлээх күһүн, кылбаа маҥан кыһын – барыта ыллаа-туой диир курдук. Ол иһин киһи барыта ырыаһыт. Ырыа күнүгэр Сахабыт сиригэр намыын ырыа дайа көтөр. […]

Ыам ыйа 18 күнэ Ньургуһун күнэ

Тоҥ буору тобулан тахсар хорсун сибэкки ньургуһун барахсан олоххо тардыһыытынан, кэрэ көстүүтүнэн эрэ буолбакка, араас ыарыыны эмтиир кыахтааҕынан өбүгэ саҕаттан аатырар. Ньургуһун сир сир аайы араас дьэрэкээн өҥнөөх буолар. Ньургуһун сибэкки туһунан төһөлөөх элбэх ырыа, хоһоон айыллыбыта буолуой?… Ньургуһун кырдалга тахсыбыт Ньургуһун кырдалга тахсыбыт Мутукча тылларын көрөөрү, Саас кэлбит үөрүүтүн көрсөөрү Ньургуһун кырдалга тахсыбыт. Ньургуһун […]

Саамай кыра саллаат Сережа Алешков

Аҕа дойду сэриитин саамай кыра кыттааччытынан 142 гвардейскай стрелковай полк саллаата Сережа Алешков “сын полка” буолар. Кини оччолорго 6 эрэ саастааҕа. Сережа дэриэбинэтигэр фашистар саба түһэннэр, тулаайах хаалбыта. Ол кэмҥэ ойуурга хас эмэ күнү быһа муна, аччыктыы сырыттаҕына разведчиктар булбуттара уонна бэйэлэрин кытта илдьэ сылдьыбыттар. Сережа фашистары бастакынан өйдөөн көрөн, полк хамандыырын өлөртөн быыһыыр, хорсун […]

ЫАМ ЫЙА – Иэйэхсит ыйа

Күөгэл-нусхал, күөгэл нусхал, күөгэл нусхал! Уйгуну оҥорооччу, Илгэни биэрээччи, Ойуулаах от-мас төрдө, Хамсыыр харамай ийэтэ, Амарах санаалаах, Аһыныгас сүрэхтээх, Атаҕар алгыстаах, Илиитигэр эҕэрдэлээх, Биири биэс гынар, Биэһи биэс уон гынар Күн Иэйиэхсит Ийэ хотун, Бэттэх көрөн Мичик гын! Дом. Үгэстэрэ 2-3 күнэ. Иэйиэхсити чугаһатар кэм. 14 күнэ. Арчы күнэ. Дьиэни-уоту, тиэргэни ыраастыыр туом. 17 күнэ. […]

Апросимов Дмитрий Нестерович Кулун тутар 10 күнүгэр 95 сыла – биллиилээх эбэҥки бэйиэтэ, худуоһунньук. Мэйик нэһилиэгэр култуура дьиэтигэр худуоһунньугунан үлэлии сылдьыбыт

1929 сыллаахха кулун тутар 10 күнүгэр Уус-Маайа оройуонугар Күп нэһилиэгэр булчут эбэҥки дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ. Дмитрий Апросимов оҕо сааһын ахтыыларыттан: Оло5ум – окко түһүөхпүттэн очурдаах, этэрбэс кэтиэхпиттэн эрэйдээх, сон кэтиэхпиттэн сордоох. Олус түҥкэтэх сиргэ төрөөн, тулаайах хаалан, бэлэспэр угар туһугар бэдьэйэ сиэлэн элбэх көмүс сылларбын сүтэрбитим. Уус-Маайа оройуонугар Күп нэһилиэгэр төрөөбүтүм. Алдан өрүс үрдүгэр Уодьана […]

Айымнньы дойдутугар

Ааҕарбын сүрэҕэлдьиибин даҕаны! Ол кэриэтэ телевизорынан, компьютерынан бэлэми көрүөм этэ да учууталым этэрин наар саныыбын. Онон кинигэбин арыйдым. Ааҕан иһэн, утуктаан, утуйан бардым. Арай….. кинигэм иһигэр киирэн хаалбыппын! Айымнньы алааһыгар сылдьар эбиппин. Уҥа диэки Хоһоон хонуута, хаҥас диэки Олоҥхо дойдута, илин диэки Остуоруйа дьиэтэ, арҕаа диэки Кэпсээнн кэриитэ бааллар. Саамай сөбүлүүр сирбэр, Остуоруйа дьиэтигэр, көтөн […]